Đợt mưa lớn kéo dài vừa qua tại khu vực miền núi Bắc Bộ đã để lại hậu quả nặng nề tại nhiều tỉnh như Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai và Sơn La, gây thiệt hại lớn về sinh mạng và tài sản. Chính quyền địa phương đang tập trung mọi nguồn lực để hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất với quyết tâm không bỏ lại bất kỳ ai phía sau.
Thiệt hại nghiêm trọng từ mưa lũ
Do ảnh hưởng của đợt mưa lớn diễn ra từ ngày 16-17/7, xã Mường Than thuộc tỉnh Lai Châu đã hứng chịu lũ ống và lũ quét nghiêm trọng tại nhiều bản như Chít, Nậm Sáng, Sắp Ngùa, Ngà Phát và Che Bó. Chỉ trong một đêm, những ngôi làng yên bình với ruộng bậc thang thơ mộng đã bị tàn phá, thiệt hại ước tính lên đến hàng trăm tỷ đồng, gần 10 người tử vong hoặc mất tích, hàng chục căn nhà bị cuốn trôi, và hàng trăm héc-ta hoa màu bị vùi lấp.
Tại xã Pa Ủ (Lai Châu), vào đêm 16 rạng sáng 17/7, mưa lớn đã gây ra lũ quét và sạt lở đất khiến nhiều căn nhà bị hư hại, trong đó có 4 căn nhà sụp đổ hoàn toàn. Diện tích trồng lúa, hoa màu và ao nuôi thủy sản bị ngập lụt hoặc cuốn trôi, đe dọa mất trắng mùa vụ của người dân. Quốc lộ 12 cũng bị đứt đoạn khoảng 30m tại cột Km76+250.
Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung nghe báo cáo về công tác khắc phục hậu quả mưa lũ tại bản Đội 11, xã Mường Than. Ảnh: Nguyễn Đoàn
Sơn La cũng ghi nhận lượng mưa lớn trong khoảng thời gian từ 16 đến 17/7, gây thiệt hại về nhà cửa, tài sản của người dân và làm nhiều tuyến đường bị sạt lở, ùn tắc. Tương tự, tại Lào Cai, mưa kéo dài suốt đêm 16 đến sáng 17/7 đã phá hủy nhiều tài sản, đồ dùng sinh hoạt của dân. Hệ thống giao thông, thủy lợi và sản xuất tại các địa phương đều chịu thiệt hại nghiêm trọng.
Theo số liệu từ Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công bố sáng 20/7, mưa lũ đã gây thiệt hại ban đầu khoảng 362,46 tỷ đồng (trong đó Lai Châu 190 tỷ; Lào Cai 45,16 tỷ; Sơn La 125 tỷ; Điện Biên 2,3 tỷ đồng); làm 8 người chết và mất tích. Nhiều nhà dân bị hư hại, sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại nặng nề, và các tuyến giao thông chủ yếu bị sạt lở trầm trọng.
Triển khai hiệu quả phương châm "4 tại chỗ"
Trước tình hình mưa lũ diễn biến phức tạp, các cấp chính quyền, ngành chức năng và lực lượng địa phương đã nhanh chóng, quyết liệt triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống và khắc phục hậu quả. Đặc biệt, để giảm thiểu thiệt hại, các địa phương đã thực thi tốt phương châm "4 tại chỗ" gắn với "3 sẵn sàng", coi việc này như "mệnh lệnh trái tim" nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.
Tại xã Mường Than (Lai Châu) - khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, chính quyền địa phương đã vào cuộc cực kỳ nhanh chóng và quyết liệt. Ngay sáng 17/7, sau khi nhận tin hai người dân ở bản Chít bị mắc kẹt giữa dòng lũ trên suối Nậm Vai, Công an xã đã khẩn trương tổ chức lực lượng tiếp cận hiện trường. Đến 11 giờ 15 phút cùng ngày, cả hai người đã được đưa vào bờ an toàn. Công an tỉnh Lai Châu cũng ngay lập tức điều động cán bộ, chiến sĩ từ các đơn vị nghiệp vụ cùng phương tiện, trang thiết bị chuyên dụng đến hỗ trợ địa phương.
Sáng 18/7, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Quang Trung đã trực tiếp có mặt tại các khu vực bị thiệt hại để chỉ đạo các lực lượng nhanh chóng triển khai công tác khắc phục hậu quả, sớm ổn định đời sống cho người dân. Chiều cùng ngày, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu đã giao nhiệm vụ cho các đơn vị tham gia tìm kiếm cứu nạn và hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả tại 2 xã Mường Than và Than Uyên. Bên cạnh việc tích cực tìm kiếm người mất tích, cán bộ chiến sĩ biên phòng còn khẩn trương giúp người dân di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn.
Ngày 19/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đã đến kiểm tra và chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả tại "rốn lũ" Mường Than. Đối với 179 hộ dân cần sắp xếp lại chỗ ở, trong đó 24 hộ phải di dời khẩn cấp, Thứ trưởng đã thống nhất để tỉnh đề xuất xây dựng khu tái định cư với quy mô khoảng 200 hộ, báo cáo Chính phủ để xem xét hỗ trợ, hướng đến việc hình thành khu dân cư an toàn, đồng bộ và kiểu mẫu. Ngay sau đó, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu đã ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp nhằm bố trí ổn định dân cư ra khỏi vùng thiên tai nguy hiểm tại xã Mường Than.
Không chỉ riêng Lai Châu, các tỉnh như Sơn La và Điện Biên cũng đang ưu tiên hàng đầu cho công tác khắc phục hậu quả mưa lũ. Giữa những khó khăn và mất mát đau thương, tinh thần "tương thân tương ái" và tình người vẫn được thắp sáng.
Mặc dù công tác khắc phục đang được triển khai khẩn trương, nhưng theo dự báo, trong những ngày tới, khu vực vùng núi Bắc Bộ vẫn tiếp tục có mưa rào và dông rải rác, chủ yếu tập trung vào chiều tối và đêm. Do đó, để chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc xoáy, sét đánh và mưa đá, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố theo dõi sát sao các bản tin cảnh báo, dự báo; thông tin kịp thời cho chính quyền cơ sở và người dân để chủ động các biện pháp phòng tránh; triển khai lực lượng xung kích kiểm tra, rà soát, chủ động tổ chức di dời, sơ tán người dân ở khu vực ven sông, suối, vùng trũng thấp có nguy cơ ngập lụt sâu, lũ quét và sạt lở đất đến nơi an toàn.
