Trên khắp thế giới, từ châu Âu, Mỹ cho tới châu Á, làn sóng chi phí sinh hoạt tăng cao, giá bất động sản leo thang cùng lãi suất vay mua nhà đắt đỏ đang khiến ngày càng nhiều người trẻ buông bỏ khát vọng "an cư lạc nghiệp", thay vào đó là lựa chọn cuộc sống thuê nhà mang tính linh động hơn.
Trong vòng mười năm trở lại đây, tỷ lệ người sở hữu nhà ở châu Âu đã hạ từ 77% xuống 75%, còn tại các quốc gia nói tiếng Anh, khoảng một phần ba dân số hiện đang ở nhà thuê. Điều này cho thấy đây không đơn thuần là bài toán tài chính, mà đã trở thành một sự dịch chuyển văn hóa của cả một thế hệ.
Khép lại khát vọng làm chủ ngôi nhà
Cơ hội mua nhà của giới trẻ hiện đang xuống mức thấp chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ. Tại Mỹ, một khảo sát công bố hồi tháng 9/2025 cho thấy cứ sáu người từng ấp ủ mong muốn sở hữu nhà thì có một người đã từ bỏ ý định trong 5 năm gần đây, do không thể tìm được căn nhà ưng ý hoặc phù hợp với khả năng tài chính.
Nhóm dẫn đầu xu hướng từ bỏ này là thế hệ Millennials (độ tuổi 29-44), với 22% đã dừng theo đuổi giấc mơ mua nhà. Ở châu Âu, một báo cáo về xu hướng nhà ở năm 2025 phản ánh sự thiếu hài lòng của người dân về vấn đề nhà ở tại nhiều nước, chẳng hạn Hungary chỉ đạt 64% mức độ hài lòng, Ireland 68% và Hy Lạp 66%.
Một chuyên gia tài chính nhận định rằng sự cộng hưởng khắc nghiệt của giá nhà đắt đỏ, nguồn cung khan hiếm và lãi suất vay cao đã khiến một phần sáu số người có ý định mua nhà trong 5 năm qua hoàn toàn bỏ cuộc. Những người từng muốn làm chủ căn nhà nay buộc phải kéo dài thời gian thuê hoặc tìm các phương án cư trú khác, đồng thời tâm lý thất vọng với nền kinh tế cũng ngày một lớn dần.
Xu hướng thuê nhà đang trở thành lựa chọn hàng đầu của giới trẻ, thay thế cho giấc mơ sở hữu bất động sản.
Vì sao người trẻ ưu tiên thuê hơn là mua?
Theo một báo cáo về người mua nhà thế hệ mới năm 2025, chỉ 19% người trẻ cho rằng đây là thời điểm thích hợp để mua nhà, trong khi có tới 59% nghĩ điều ngược lại.
Những trở ngại lớn nhất khiến việc gom góp tiền đặt cọc trở nên khó khăn bao gồm: chi phí sinh hoạt đắt đỏ (69%), mức thu nhập hạn chế (47%) và sự bấp bênh về tương lai (39%).
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhà ở trên phạm vi toàn cầu cũng là nguyên nhân cốt lõi. Nghiên cứu cho thấy tại các nền kinh tế phát triển hiện đang thiếu khoảng 6,5 triệu căn nhà so với nhu cầu thực tế, tạo nên cuộc khủng hoảng về khả năng chi trả trên khắp thế giới.
Hơn 80% hộ gia đình tham gia khảo sát cho thấy họ nghiêng về việc thuê nhà nhiều hơn hẳn so với mua. Một báo cáo về các thành phố lớn nửa đầu năm 2025 cũng ghi nhận giá thuê bất động sản hạng sang toàn cầu tăng 2% trong giai đoạn này, nhanh hơn tốc độ tăng giá trị tài sản (0,7%), phản ánh xu hướng chuyển sang thuê nhà trong bối cảnh nhiều bất ổn.
Không chỉ xuất phát từ áp lực tài chính, giới trẻ toàn cầu đang thay đổi thang giá trị theo cách chưa từng có. Họ không còn xem tài sản sở hữu là thước đo thành công, mà đề cao những trải nghiệm sống và sự tự do của bản thân.
Chiến lược tiếp cận nhà ở của Gen Z và Millennials đã đổi khác, từ việc ở chung để dành tiền mua nhà cho tới lựa chọn mua nhà cũ rồi cải tạo.
Một cuộc khảo sát với 12.000 người tiêu dùng tại 19 thị trường cho thấy 74% người trẻ kỳ vọng các đô thị mang đến trải nghiệm mới mẻ, và 69% sẵn sàng chi trả cao hơn để có không gian sống chất lượng.
Thay vì gánh trên vai khoản nợ vay mua nhà kéo dài 20-30 năm, không ít bạn trẻ chọn thuê nhà nhằm giữ được sự linh hoạt cả về nơi ở lẫn tài chính. Tại Trung Quốc, một khảo sát cho thấy có tới 77,3% người trẻ nước này đã từng trải nghiệm mô hình "thuê thay vì mua".
Nhiều người trong số họ dành một phần thu nhập để trải nghiệm các sản phẩm công nghệ mới, đi du lịch hoặc đầu tư cho những đam mê riêng.
Khi giới trẻ dần mất niềm tin vào hệ thống
Một khía cạnh đáng chú ý khác là sự sụt giảm niềm tin của thế hệ trẻ đối với các định chế tài chính và dịch vụ tư vấn bất động sản. Số liệu cho thấy mức độ tin tưởng vào ngân hàng đã rơi từ 61,5% năm 2024 xuống chỉ còn 40% vào năm 2025.
Đáng nói hơn, chỉ 19,5% người trẻ đặt niềm tin vào các chuyên gia tư vấn khoản vay thế chấp, và 33% tin tưởng vào giới môi giới bất động sản.
Gốc rễ của tâm lý này nằm ở chỗ thế hệ Millennials và Gen Z lớn lên giữa hàng loạt biến động kinh tế: cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, đại dịch COVID-19 cùng những bất ổn kéo dài. Họ đã tận mắt chứng kiến những thất bại có tính hệ thống và ngày càng ý thức rõ về sự bất bình đẳng trong cấu trúc xã hội.
Thay vì dựa vào các kênh truyền thống, 40% Gen Z tìm hiểu thông tin mua nhà qua mạng xã hội, 43% dùng công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT và 74% tận dụng YouTube để tự trang bị kiến thức về việc mua nhà.
Khi giá nhà vượt quá xa mức thu nhập, khi niềm tin vào hệ thống bị bào mòn và sự trợ giúp từ gia đình chỉ càng làm gia tăng khoảng cách bất bình đẳng, giới trẻ trên toàn cầu đang dần thay đổi quan niệm về "ngôi nhà". Với họ, đó không nhất thiết là nơi phải sở hữu để có sự ổn định, mà là chốn có thể tận hưởng trọn vẹn cuộc sống mà không vướng nợ nần.
Đây không phải một trào lưu thoáng qua, mà là sự chuyển dịch về nhân khẩu học và văn hóa, hứa hẹn sẽ định hình lại thị trường bất động sản toàn cầu trong nhiều thập kỷ sắp tới.
